Artan yakıt maliyetini yeni hatlarla azaltacak

Savaştan kaynaklı petrol fiyatlarındaki artış, hava yolu şirketlerine zor bir dönem yaşatıyor. Jet yakıtı fiyatının yüzde 125 yükselmesi şirketlerin baş etmekte zorlandığı ağır bir maliyet ortaya çıkardı. İlk çeyreği başarılı bir performansla geride bırakan Türk Hava Yolları (THY) yönetimi, akaryakıt fiyatlarındaki keskin yükselişin maliyet etkisinin ikinci çeyrek finansal sonuçları üzerinde belirgin şekilde hissedilmesini bekliyor.

Yönetim değişikliğinin ardından THY Yönetim ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Murat Şeker, Genel Müdür Ahmet Olmuştur ile genel müdür yardımcıları dün ilk kez basının karşısına çıktı. Birinci çeyrek sonuçlarının paylaşıldığı toplantıda gündemin ilk maddesi ABD-İsrail-İran Savaşı’nın havacılık sektörüne etkisi oldu. Sunum yapan ve sorularımızı cevaplandıran Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Murat Şeker, çeşitlendirilmiş iş modeli ve dinamik kapasite yönetimi sayesinde 2026’nın birinci çeyreğini 226 milyon dolar net kâr ile kapattıklarını belirtti.

Şeker’in yaptığı sunuma göre, yolcu operasyonlarının güçlü katkısıyla ilk çeyrekte gelirlerini %21 artışla 5,9 milyar dolara çıkaran Türk Hava Yolları; yolcu kapasitesini %9 artırdı. Asya bölgesinden gelen güçlü talep sayesinde yolcu doluluk oranı ise 2,9 puan yükseldi ve %83,5 oldu. Konum ve alt yapı gücünü etkin bir şekilde kullanan Turkish Cargo ise taşıdığı kargo hacmini %15 artırdı. Turkish Cargo’nun geliri ise %30 artışla 1 milyar dolara yaklaştı.

Savaşa rağmen operasyonlarını eksiksiz sürdürdüklerine dikkat çeken Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Murat Şeker, Orta Doğu ülkelerine yönelik uçuşlarında yüzde 40 azalma olmasına karşın Avrupa uçuşlarını yüzde 3 artırdıklarını ifade etti. Şeker, “Savaştan önceki haftaya göre toplam uçuşlarımızı yüzde 7 artırdık. Orta Doğu’da durdurduğumuz uçuşları Afrika, Orta Asya, Uzak Doğu ve Avrupa’ya yönlendirdik. Savaş nedeniyle iptal ettiğimiz hatlardaki kapasite, sunduğumuz toplam kapasitemizin yüzde 6’sı kadar oldu. Buna karşın yüksek talebin bulunduğu pazarlarda 37 yolcu ve 61 kargo hattı artışı yaptık” dedi.

Şubat ayında 740 dolar olan jet yakıtı ton fiyatının nisanda bin 587 dolara çıktığına dikkat çeken Şeker, “Bu rakamın mayısta bin 660 dolara kadar çıkmasını bekliyoruz. Jet yakıtı fiyatı geçtiğimiz yıla göre yüzde 125 artış gösterdi. THY’nin akaryakıt maliyetini bu yıl 6,1 milyar dolar olarak bütçeye yazmıştık. Bu rakamın 9,5 milyar dolara çıkmasını bekliyoruz. Savaş nedeniyle ilave tahmini maliyetin 3,4 milyar dolar olmasını bekliyoruz. Aldığımız önlemlerle bu olumsuz etkinin 2,5 milyar dolarlık kısmını bertaraf etmeyi hedefliyoruz. Kapasitemizi en etkin şekilde kullanarak ve verimlilik önlemleri alarak bunu sağlayacağız” diye konuştu.

Küresel havacılık sektörünün ortalama kârlılık oranının yüzde 6 olduğunu belirten Şeker, savaşın uzun süre devam etmesi halinde şirketlerin buna nasıl dayanacağının merak konusu olduğunu kaydetti. Şeker, “Depolarımız dolu olduğu için yüksek petrol fiyatlarının etkisini martta az hissettik. Nisanda zirve yapınca gecikmeli etki olarak maliyetlerin bir kısmını bilet fiyatlarına yansıttık. Ancak bunu olabilecek en düşük rakamlarla yansıtmaya çalışıyoruz. Yüksek jet yakıtı maliyetlerinin temmuza hatta eylül başına kadar devam edeceği senaryosuyla hareket ediyoruz. Kontratlarımızı ve fiyat pazarlıklarımızı buna göre yapıyoruz. Biz ağırlıklı olarak Rusya, Kuzey Afrika ve Kuzey Avrupa’dan yakıt temin ediyoruz. Körfezden alımlarımız yok denilecek kadar az. Bu nedenle tedarik krizi yaşamayız ancak maliyetlerden yana yükümüz artar” diye konuştu.

Yaşanan jeopolitik risklere dikkat çeken THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Murat Şeker, şu değerlendirmede bulundu: “Oldukça çetin bir dönemde bayrağı devralırken tecrübelerimizin ve değişen koşullara hızla uyum sağlayabilen çevik liderlik anlayışımızın mevcut belirsizlikleri yönetmede en büyük gücümüz olduğuna inanıyoruz. Bu zorlu faaliyet ortamında geniş uçuş ağımız, çeşitlendirilmiş iş modelimiz ve hat bazlı aktif kapasite yönetimimiz sayesinde bölgesel gelişmelere uyum sağlarken, operasyonel sürekliliğimizi de koruyoruz. Pandemiye çok benzer bir süreç yaşıyoruz. Belki bir anda şok edici değil ancak sürecin uzaması itibarıyla pandemi dönemi koşulları var. Tatil planları ve rezervasyon yapma itibarıyla benzerlik çok.”

Türk Hava Yolları’nın iştirakleriyle birlikte çalışan sayısı 101 binin üzerine çıktı. Savaş durumundan kaynaklı işe alımları durduklarını ancak işten çıkarma yapmayacaklarını vurgulayan Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Murat Şeker, “İstanbul Havalimanı merkezli büyüme modeli kapsamında Türk havacılık ekosisteminin gelişimini hedefleyerek 2,5 milyar dolar değerinde yatırımların temelini ilk çeyrekte attık” dedi.

THY Genel Müdürü Ahmet Olmuştur ise Körfez ülkelerine yönelik seferlere ilişkin bilgi verdi. Suudi Arabistan ve Umman’a olan uçuşları savaşa rağmen sürdürdüklerini anlatan Olmuştur, şu bilgileri verdi: “Halep seferlerine yeniden başladık. 1 Mayıs’ta (bugün) itibarıyla Şam seferlerini başlatıyoruz. Amman ve Beyrut için de başlatma kararı aldık. Körfez’e daha önce gece yaptığımız uçuşları gündüz saatlerine kaydırdık. Çin, İngiltere ve Romanya’daki frekanslarını artırmaya çalışıyoruz. Venezuela’nın başkenti Karakas’a sefer başlattık. Sao Paulo ve Santiago’de frekansları dörtten altıya çıkardık. Jet yakıtı sıkıntısından dolayı durdurduğumuz Küba’nın normalleşmesini bekliyoruz. Dünya Kupası nedeniyle ihtiyaç olması halinde ABD uçuşlarımızı artırmayı da değerlendiririz.”